Tham nhũng và tham ô là gì? Tìm hiểu cách phần biệt và hiểu sâu về luật

Tham nhũng và tham ô là những vấn nạn nghiêm trọng đang tồn tại trong nhiều quốc gia trên thế giới, gây hậu quả nặng nề đến sự công bằng, minh bạch và phát triển của xã hội. Đây là hai khía cạnh khác nhau của sự lạm dụng quyền lực và chức vụ, đều ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của đất nước và cuộc sống của người dân. 

Trong thực tế, hai thuật ngữ “tham nhũng” và “tham ô” thường bị nhầm lẫn là giống nhau, nhưng thực chất chúng có sự khác biệt rõ ràng. Vậy Tham nhũng và tham ô khác nhau như thế nào? Đội ngũ Luật sư giàu kinh nghiệm của Tổng đài pháp luật xin gửi đến quý bạn đọc câu trả lời qua bài viết dưới đây! Để được đảm bảo quyền lợi, quý khách hàng có thể liên hệ với chúng tôi qua hotline 1900.6174 để được hỗ trợ.

 

Bạn Bình (TPHCM) có câu hỏi liên quan đến Tham ô và tham nhũng như sau:

“Kính chào Luật sư, em là Bình, sinh viên năm cuối trường Đại học Luật TPHCM. Em đang làm báo cáo khóa luận về vấn đề tham nhũng. Trong quá trình tìm hiểu các vụ án cũng như các bài viết trên mạng xã hội để lấy tư liệu cho bài báo cáo của mình, thì em thấy mọi người có sử dụng thêm thuật ngữ “tham ô” để chỉ các hành vi tham nhũng. Vậy dùng như thế có đúng không? Khi nào thì có thể dùng “tham ô” hoặc “tham nhũng”? Chúng có khác gì nhau không? Kính mong các anh chị Luật sư giải đáp thắc mắc giúp em ạ. Em xin chân thành cảm ơn!”

Phần trả lời của Luật sư:

Cảm ơn bạn Bình đã gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Về thắc mắc của bạn, chúng tôi có phần trả lời như sau:

>>> Để giải đấp thắc mắc liên quan liên hệ: 1900.6174 để được chuyên viên tư vấn miễn phí.

 

Tham nhũng là gì?

 

Tham nhũng, là một hành vi đáng lên án, bao gồm việc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thu lợi vật chất trái pháp luật, tạo ra sự thiệt hại cho tài sản của Nhà nước, tập thể và cá nhân, cũng như xâm phạm vào hoạt động đúng đắn của các cơ quan và tổ chức. Tác động tiêu cực của tham nhũng không chỉ giới hạn ở mức độ kinh tế, mà còn ảnh hưởng đến sự công bằng, phát triển và bền vững của xã hội.

tham-nhung-va-tham-o

Trong phạm vi của luật hình sự Việt Nam, nhiều hành vi tham nhũng đã được quy định một cách chi tiết và sớm. Cụ thể, các hành vi tham ô, nhận hối lộ, nhận hối lộ để làm việc trái pháp luật, chiếm đoạt tài sản công, lợi dụng chức vụ, quyền hạn vì mục đích cá nhân hoặc quyền lợi nhóm đã được xác định và chấp hành theo quy định pháp luật.

>>> Xem thêm: Tham nhũng có những đặc trưng cơ bản nào và nhừng điều bạn nên biết

 

Tham ô là gì?

 

Tham ô là một hành vi nghiêm trọng trong lĩnh vực tham nhũng, tập trung vào việc lợi dụng chức vụ và quyền hạn để chiếm đoạt tài sản của cơ quan, tổ chức Nhà nước và biến nó thành tài sản riêng của cá nhân đó hoặc tài sản do cá nhân đó quản lý. Đây là một hành vi phạm tội cố ý, được thực hiện một cách chủ đích và có mục tiêu lợi ích cá nhân trực tiếp.

Tham ô không chỉ là một trong những hình thức tham nhũng đáng lên án, mà còn tác động tiêu cực lớn đến sự công bằng và phát triển của xã hội. Những người có chức vụ và quyền hạn làm việc trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị Nhà nước chiếm đoạt tài sản công, tạo ra sự nhũng nhiễu trong cán cân tài chính của Nhà nước, và làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo trong xã hội.

Bất cứ số tiền hay tài sản công nào bị chiếm đoạt đều là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển của quốc gia, và khi bị tham ô, nó dẫn đến thiệt hại không chỉ về mặt kinh tế mà còn cản trở sự phát triển bền vững của quốc gia.

>>>Gọi ngay số hotline: 1900.6174 để nhận tư vấn miễn phí và nhanh chóng từ các chuyên gia

 

Điểm khác biệt giữa Tham nhũng và tham ô là gì?

 

* Bản chất:

  • Bản chất của tham ô tài sản nằm ẩn trong việc lợi dụng chức vụ và quyền hạn của một cá nhân hoặc tổ chức để chiếm đoạt tài sản mà họ có trách nhiệm quản lý. Hành vi này không chỉ gây hại cho sự công bằng và phát triển bền vững của đất nước mà còn làm tổn thương lòng tin của người dân đối với cơ quan chính phủ và tổ chức.
  • Tham nhũng, một khái niệm liên quan chặt chẽ với tham ô tài sản, có thể hiểu là hành vi lợi dụng chức vụ và quyền hạn một cách trực tiếp hoặc thông qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận lợi ích, như tiền bạc hay quyền lợi, để thực hiện một việc làm vì lợi ích cá nhân hoặc đáp ứng yêu cầu của người đã đưa hối lộ. Tham nhũng mang tính toàn diện hơn và bao gồm cả hành vi tham ô tài sản.

* Đối tượng:

  • Trong hành vi tham ô, đối tượng chính bị chiếm đoạt là các tài sản mà cá nhân hoặc tổ chức có trách nhiệm quản lý. Hành động tham ô tập trung vào việc sử dụng chức vụ và quyền hạn để lợi dụng, chiếm đoạt những tài sản này về mục đích cá nhân.
  • Trong khi đó, hành vi tham nhũng tập trung vào việc nhận hoặc sẽ nhận lợi ích thông qua việc lợi dụng chức vụ và quyền hạn. Đối tượng của tham nhũng có thể là tài sản mà cá nhân hoặc tổ chức có trách nhiệm quản lý, hoặc là những tài sản hoặc lợi ích mà người đưa hối lộ cung cấp để đạt được mục đích riêng của họ.

tham-nhung-va-tham-o

* Mục đích:

  • Mục đích của tham ô tập trung vào việc chiếm đoạt tài sản mà người thực hiện có trách nhiệm quản lý. 
  • Trái lại, mục đích của tham nhũng bao gồm hai khía cạnh chính. Đầu tiên, là việc chiếm đoạt tài sản hoặc lợi ích mà cá nhân hoặc tổ chức có trách nhiệm quản lý, tương tự như tham ô. Thứ hai, tham nhũng còn bao gồm việc nhận hoặc cam kết nhận lợi ích thông qua việc lợi dụng chức vụ và quyền hạn. Điều này có thể bao gồm việc làm hoặc không làm một việc gì đó theo yêu cầu hoặc lợi ích của người đã đưa hối lộ.

* Yếu tố tác động:

  • Có một số yếu tố tác động tới hành vi tham ô. Hành vi tham ô xảy ra khi chủ thể thực hiện hành vi này có ý định cố ý chiếm đoạt tài sản. Điều này có nghĩa là họ đã dự tính và có chủ đích rõ ràng trong việc lợi dụng chức vụ và quyền hạn để chiếm đoạt tài sản mà họ có trách nhiệm quản lý.
  • Đối với hành vi tham nhũng, yếu tố tác động cũng gồm những điểm tương tự. Chủ thể thực hiện hành vi tham nhũng cũng đã có ý định cố ý chiếm đoạt tài sản hoặc lợi ích. Họ có thể thực hiện hành vi này trực tiếp hoặc thông qua trung gian, theo yêu cầu hoặc lợi ích của người đã đưa hối lộ.

>>> Xem thêm: Các hành vi tham nhũng trong công tác cán bộ và những điều bạn nên biết 

 

Các quy định xử phạt Tham nhũng và tham ô

 

Về tham ô tài sản:

Theo quy định tại Điều 353 Bộ Luật hình sự năm 2015, đã được sửa đổi và bổ sung năm 2017, người lợi dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt tài sản mà họ có trách nhiệm quản lý sẽ bị xử phạt tù với khoảng thời gian từ 02 đến 07 năm, trong trường hợp trị giá tài sản nằm trong khoảng từ 02 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng. Ngoài ra, hình phạt tù cũng áp dụng khi tài sản có trị giá dưới 02 triệu đồng, nhưng người vi phạm thuộc một trong các trường hợp sau đây:

  • Đã từng bị xử lý kỷ luật về hành vi tham ô tài sản nhưng vẫn tiếp tục vi phạm;
  • Đã bị kết án về một trong những tội phạm sau: tham ô tài sản, nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ, lạm quyền trong khi thi hành công vụ, lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi, giả mạo trong công tác, và án phạt trước đó vẫn chưa được xóa bỏ, song người vi phạm tiếp tục vi phạm một lần nữa.

tham-nhung-va-tham-o

Theo quy định tại Bộ Luật hình sự năm 2015, sau khi sửa đổi và bổ sung năm 2017, người phạm tội tham ô tài sản sẽ bị xử phạt tù với khoảng thời gian từ 07 đến 15 năm trong các trường hợp sau:

  • Phạm tội tham ô có tính chất tổ chức, tức là có sự liên kết, hợp tác với người khác để thực hiện hành vi tham ô tài sản;
  • Sử dụng các thủ đoạn xảo quyệt, nguy hiểm, tinh vi trong việc thực hiện hành vi tham ô tài sản;
  • Người phạm tội đã thực hiện hành vi tham ô tài sản 02 lần trở lên;
  • Chiếm đoạt tài sản có trị giá từ 100 đến dưới 500 triệu đồng;
  • Chiếm đoạt tiền, tài sản được dùng vào mục đích xóa đói, giảm nghèo; tiền, phụ cấp, trợ cấp, ưu đãi đối với người có công với cách mạng; các loại quỹ dự phòng hoặc các loại tiền, tài sản trợ cấp, quyên góp cho những vùng bị thiên tai, dịch bệnh hoặc các vùng kinh tế đặc biệt khó khăn;
  • Gây thiệt hại về tài sản từ 01 đến dưới 03 tỷ đồng;
  • Hành vi tham ô tài sản ảnh hưởng xấu đến đời sống của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong cơ quan, tổ chức.

Theo quy định tại Bộ Luật hình sự năm 2015, đã được sửa đổi và bổ sung năm 2017, người phạm tội tham ô tài sản sẽ bị xử phạt tù với khoảng thời gian từ 15 đến 20 năm trong các trường hợp sau:

  • Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ 500 triệu đến dưới 01 tỷ đồng;
  • Gây thiệt hại về tài sản từ 03 đến dưới 05 tỷ đồng;
  • Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự và an toàn xã hội;
  • Dẫn đến doanh nghiệp hoặc tổ chức khác bị phá sản hoặc ngừng hoạt động.

Hành vi tham ô tài sản nghiêm trọng nhất sẽ chịu mức án nặng nhất là tù chung thân hoặc tử hình, hoặc tù từ 20 năm, khi tài sản chiếm đoạt trị giá 01 tỷ đồng trở lên hoặc gây thiệt hại về tài sản 05 tỷ đồng trở lên.

Ngoài hình phạt tù, người phạm tội còn bị áp dụng các hình phạt bổ sung như:

  • Cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 đến 05 năm;
  • Phạt tiền với mức từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng;
  • Tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản liên quan đến hành vi tham ô.

Về hành vi tham nhũng:

Theo quy định tại Điều 78 của Nghị định 59/2019/NĐ-CP, việc xử lý các trường hợp tham nhũng liên quan đến các người đứng đầu và cấp phó của cơ quan, tổ chức, đơn vị được quy định cụ thể và tùy vào mức độ nghiêm trọng của vi phạm.

  • Đối với các trường hợp tham nhũng ít nghiêm trọng, tùy theo đánh giá của cơ quan có thẩm quyền, người đứng đầu và các cấp phó của người đứng đầu có thể bị áp dụng hình thức kỷ luật khiển trách. Điều này đảm bảo cơ hội để họ được cảnh báo và răn đe trước hậu quả nếu tiếp tục vi phạm.
  • Trong trường hợp tham nhũng nghiêm trọng hoặc khi có nhiều vụ việc tham nhũng ít nghiêm trọng xảy ra trong cơ quan, tổ chức, đơn vị do người đứng đầu và các cấp phó của họ quản lý, phụ trách, hình thức kỷ luật cảnh cáo sẽ được áp dụng. Điều này có ý nghĩa cảnh cáo nghiêm khắc với những hành vi vi phạm nghiêm trọng, đồng thời tăng cường quản lý và giám sát trong cơ quan, tổ chức, đơn vị để ngăn chặn tình trạng tham nhũng lây lan.
  • Trường hợp tham nhũng rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng hoặc khi có nhiều vụ việc tham nhũng nghiêm trọng xảy ra trong cơ quan, tổ chức, đơn vị do người đứng đầu và các cấp phó của họ quản lý và phụ trách, hình thức kỷ luật cách chức sẽ được áp dụng theo quy định của pháp luật. Điều này đặt nặng trách nhiệm của người đứng đầu và cấp phó, đồng thời tạo định mức trừng trị cao đối với những hành vi tham nhũng đặc biệt nguy hại và phản tác dụng đối với xã hội và kinh tế đất nước.

Theo quy định mới của Luật Phòng chống tham nhũng năm 2018, việc phạm tội, tiến hành, giúp đỡ, bảo vệ tội phạm tham nhũng, hoặc che giấu tội phạm tham nhũng ở khu vực ngoài nhà nước cũng sẽ bị xem là hành vi phạm tội tham nhũng.

Cụ thể, Luật Phòng chống tham nhũng năm 2018 đã mở rộng việc phạm tội tham nhũng bao gồm cả các tội danh sau: Tội đưa hối lộ tại Điều 364; Tội môi giới hối lộ tại Điều 365.

Với việc mở rộng phạm vi áp dụng, Luật Phòng chống tham nhũng năm 2018 đưa vào xử lý các hành vi tham nhũng không chỉ trong các cơ quan, tổ chức Nhà nước mà còn bao gồm cả lĩnh vực kinh tế – xã hội, đẩy mạnh công tác phòng, chống tham nhũng trên mọi mặt trận.

>>>Hãy nhấc máy và gọi số hotline: 1900.6174 để đặt câu hỏi và nhận tư vấn miễn phí từ chuyên viên.

 

Trên đây là toàn bộ thông tin về Tham nhũng và tham ô mà Đội ngũ luật sư của Tổng đài pháp luật muốn cung cấp cho quý bạn đọc. Trong quá trình theo dõi, nếu có bất kỳ vướng mắc nào, quý bạn đọc vui lòng liên hệ 1900.6174 để được hỗ trợ kịp thời và đầy đủ nhất!

  19006174