Truy nã là hoạt động nghiệp vụ của cơ quan điều tra nhằm tìm kiếm và bắt giữ đối tượng đã phạm tội hoặc đang bị nghi vấn phạm tội nhưng đã bỏ trốn. Khi một người đã có lệnh truy nã, điều đó đồng nghĩa với việc cơ quan công quyền đang huy động mọi nguồn lực để đưa đối tượng về quy án.
Vậy, trong trường hợp một người biết rõ đối tượng đang bị truy nã mà vẫn cố tình chứa chấp, giúp đỡ thì che giấu tội phạm bị truy nã có bị xử lý nặng hơn không? Đây là câu hỏi mà Ban biên tập Tổng đài pháp luật nhận được rất nhiều trong thời gian qua.
>>> Hãy để các luật sư của chúng tôi đồng hành cùng bạn trong mọi vấn đề pháp luật, mang lại sự an tâm và bảo vệ quyền lợi tối đa!
Hiểu về hành vi che giấu người đang bị truy nã
Về bản chất, che giấu người bị truy nã là một dạng điển hình của tội Che giấu tội phạm theo quy định tại Điều 18 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở chỗ: Khi có lệnh truy nã, thông tin về tội phạm thường đã được công khai rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng hoặc thông báo về địa phương. Do đó, việc người dân “biết rõ” hành vi phạm tội của đối tượng là có căn cứ vững chắc hơn. Hành vi che giấu lúc này không chỉ là giúp cá nhân trốn tránh mà còn là thách thức trực tiếp đối với lệnh thực thi pháp luật của nhà nước.
Che giấu tội phạm bị truy nã có bị xử lý nặng hơn không?
Câu trả lời phụ thuộc vào tính chất của tội phạm gốc mà đối tượng bị truy nã đã thực hiện. Tuy pháp luật không có một điều khoản riêng biệt ghi rằng “che giấu người truy nã thì cộng thêm án”, nhưng thực tế sẽ bị xử lý nghiêm khắc hơn dựa trên các yếu tố sau:
Nhận diện tính chất “Cố ý” rõ rệt
Đối với một vụ án thông thường, người che giấu có thể biện minh rằng mình không biết rõ người kia vừa phạm tội. Nhưng đối với đối tượng bị truy nã, cơ quan chức năng sẽ dễ dàng chứng minh lỗi cố ý của bạn. Việc cố tình phớt lờ thông báo truy nã để tiếp tay cho tội phạm bỏ trốn thường được xem là tình tiết để áp dụng mức hình phạt cao nhất trong khung hình phạt.
Mức độ nguy hiểm của tội phạm gốc
Nếu bạn che giấu một đối tượng bị truy nã về các tội Đặc biệt nghiêm trọng (như giết người, mua bán trái phép chất ma túy số lượng lớn, khủng bố…), mức hình phạt mà bạn phải đối mặt sẽ ở khung cao nhất của Điều 18 Bộ luật Hình sự năm 2015 là 07 năm tù giam.
Hành vi cản trở hoạt động tư pháp chuyên nghiệp
Người che giấu đối tượng truy nã thường thực hiện các hành vi tinh vi hơn như: làm giả giấy tờ tùy thân, thay đổi nơi ở liên tục, hoặc thậm chí là phẫu thuật thẩm mỹ cho đối tượng. Những hành vi này được coi là cản trở nghiêm trọng hoạt động tư pháp, khiến vụ án kéo dài và gây tốn kém nguồn lực quốc gia.
Các khung hình phạt áp dụng cho hành vi này
Căn cứ theo Điều 389 Bộ luật Hình sự năm 2015, người che giấu tội phạm bị truy nã có thể chịu các mức hình phạt:
- Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 05 năm: Áp dụng cho các trường hợp che giấu tội phạm nghiêm trọng hoặc rất nghiêm trọng.
- Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm: Áp dụng nếu người bị che giấu phạm các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội đặc biệt nghiêm trọng khác được liệt kê trong luật.
Người thân che giấu người truy nã có bị xử lý không?
Đây là tình huống đau lòng nhất trong các vụ án hình sự. Nhiều cha mẹ, anh chị em vì thương con, thương em nên đã tiếp tế, nuôi giấu người bị truy nã tại các khu vực hẻo lánh hoặc căn phòng bí mật.
Theo Bộ luật Hình sự năm 2015, người thân thích (cha, mẹ, con, vợ, chồng…) được miễn trách nhiệm hình sự khi che giấu người thân, trừ trường hợp người thân đó bị truy nã về các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội đặc biệt nghiêm trọng. Vì vậy, đừng chủ quan cho rằng “người nhà thì không sao”, bởi hầu hết các lệnh truy nã hiện nay đều liên quan đến các tội danh nằm trong danh sách loại trừ này.
Lưu ý từ Luật sư Dương Văn Quang: “Khi một người đã có quyết định truy nã, cách tốt nhất để người thân giúp đỡ họ không phải là cho tiền hay chỗ trốn, mà là vận động họ ra đầu thú. Theo quy định của pháp luật, người thân vận động đối tượng truy nã ra đầu thú không những giúp đối tượng được hưởng lượng khoan hồng, giảm nhẹ án mà còn giúp chính gia đình tránh khỏi nguy cơ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội che giấu hoặc không tố giác tội phạm.”
>>> Đừng chần chừ, giải pháp pháp lý tốt nhất từ luật sư đang chờ bạn – đặt lịch tư vấn ngay hôm nay!
Kết luận
Việc che giấu tội phạm bị truy nã là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sự uy nghiêm của bộ máy tư pháp. Hình phạt không chỉ dừng lại ở số năm tù mà còn là sự trả giá về danh dự và tương lai của chính người che giấu.
Hy vọng thông tin từ Ban biên tập Tổng đài pháp luật đã giúp anh/chị có cái nhìn rõ nét hơn. Nếu bạn đang rơi vào tình huống có người thân bị truy nã và không biết phải xử lý như thế nào để vừa thấu tình vừa đạt lý, hãy nhấn nút đặt lịch để các luật sư của chúng tôi tư vấn giải pháp an toàn nhất.
>>> Nhanh tay đặt lịch tư vấn với luật sư của chúng tôi để được giải đáp mọi thắc mắc pháp lý, đảm bảo quyền lợi và sự an tâm cho bạn!
