Con rể có được hưởng thừa kế của bố mẹ vợ không? Đây là vấn đề thường phát sinh khi cha mẹ để lại nhà đất, tiền hoặc tài sản khác cho con gái và gia đình người con. Theo quy định của pháp luật hiện hành, con rể không thuộc hàng thừa kế theo pháp luật của bố mẹ vợ chỉ vì có quan hệ hôn nhân với con gái của họ.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp, con rể vẫn có thể được hưởng tài sản do bố mẹ vợ để lại, chẳng hạn như được chỉ định trong di chúc hoặc nhận tài sản thông qua việc phân chia, tặng cho theo thỏa thuận hợp pháp.
Con rể có thuộc hàng thừa kế của bố mẹ vợ không?
Không.
Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, những người thừa kế theo pháp luật được chia thành các hàng thừa kế. Hàng thứ nhất gồm:
- Vợ, chồng của người chết;
- Cha đẻ, mẹ đẻ;
- Cha nuôi, mẹ nuôi;
- Con đẻ, con nuôi của người chết.
Quy định này không có con rể hoặc con dâu. Vì vậy, con rể không phải là người thuộc hàng thừa kế theo pháp luật của bố mẹ vợ chỉ dựa trên quan hệ hôn nhân.
Nhận xét của Luật sư Nguyễn Văn Hùng: Cần phân biệt rõ giữa “con rể” và “người thừa kế”. Việc một người kết hôn với con gái của người để lại di sản không làm phát sinh quyền thừa kế theo pháp luật trực tiếp đối với tài sản của bố mẹ vợ.
Khi nào con rể được hưởng di sản của bố mẹ vợ?
Mặc dù không thuộc hàng thừa kế theo pháp luật, con rể vẫn có thể nhận tài sản từ bố mẹ vợ trong một số trường hợp.
Con rể được hưởng thừa kế nếu được bố mẹ vợ lập di chúc cho hưởng tài sản
Đây là trường hợp phổ biến nhất.
Theo Điều 626 Bộ luật Dân sự 2015, người lập di chúc có quyền chỉ định người thừa kế và truất quyền hưởng di sản của người thừa kế.
Do đó, bố mẹ vợ có thể lập di chúc để lại một phần hoặc toàn bộ tài sản cho con rể nếu di chúc đáp ứng điều kiện có hiệu lực theo quy định pháp luật.
Ví dụ:
Ông A và bà B có một người con gái là chị C. Chị C kết hôn với anh D. Ông A lập di chúc hợp pháp, trong đó để lại 1/3 căn nhà cho anh D.
→ Khi ông A qua đời, nếu di chúc có hiệu lực và phần di sản được định đoạt hợp pháp, anh D có thể được hưởng phần tài sản mà ông A để lại, mặc dù anh D không thuộc hàng thừa kế theo pháp luật của ông A.
Nhận xét của Luật sư Đặng Quý Tiên: Người lập di chúc có quyền lựa chọn người được hưởng di sản, không nhất thiết phải là người có quan hệ huyết thống. Vì vậy, con rể hoàn toàn có thể là người được chỉ định hưởng di sản trong di chúc hợp pháp.
Con rể có được hưởng thừa kế nếu bố mẹ vợ không để lại di chúc?
Thông thường là không.
Nếu bố mẹ vợ chết không để lại di chúc, di sản sẽ được chia theo pháp luật. Khi đó, căn cứ Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, con rể không nằm trong hàng thừa kế thứ nhất, thứ hai hoặc thứ ba.
Ví dụ:
Ông A và bà B có 2 người con là C và E. C kết hôn với D.
Ông A qua đời không để lại di chúc.
Những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông A có thể gồm:
- Bà B – vợ của ông A;
- C – con của ông A;
- E – con của ông A;
- Cha, mẹ của ông A nếu còn sống.
Anh D – chồng của C – không phải người thừa kế theo pháp luật của ông A.
Vì vậy, anh D không được trực tiếp nhận một phần di sản của ông A với tư cách là con rể.
Con rể có được hưởng phần tài sản mà vợ được thừa kế từ bố mẹ không?
Đây là trường hợp cần phân biệt giữa quyền thừa kế của con gái và quyền đối với tài sản của vợ chồng.
Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tài sản được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung là tài sản chung của vợ chồng.
Trong khi đó, Điều 43 quy định tài sản mà mỗi bên vợ, chồng được thừa kế riêng là tài sản riêng của người đó.
Do đó:
- Vợ được bố mẹ để lại tài sản riêng cho vợ → về nguyên tắc đây là tài sản riêng của vợ.
- Bố mẹ cho hoặc để thừa kế chung cho cả vợ và chồng → có thể trở thành tài sản chung của vợ chồng.
Luật Hôn nhân và gia đình 2014 hiện vẫn là văn bản quan trọng điều chỉnh vấn đề này.
Ví dụ
Bố mẹ vợ để lại cho con gái một căn nhà bằng di chúc và xác định rõ căn nhà này chỉ để lại cho con gái.
→ Người con gái là người nhận thừa kế. Người chồng không đương nhiên trở thành đồng chủ sở hữu căn nhà chỉ vì hai người đang là vợ chồng.
Ngược lại, nếu bố mẹ ghi rõ cho cả con gái và con rể thì cả hai có thể cùng được hưởng theo nội dung di chúc.
Con rể có được hưởng thừa kế của bố mẹ vợ khi vợ đã chết không?
Không đương nhiên được hưởng.
Việc người vợ chết trước hoặc cùng thời điểm với bố mẹ không làm cho người chồng trở thành người thừa kế thế vị.
Cần xem xét:
- Bố mẹ vợ có lập di chúc hay không;
- Di chúc có chỉ định con rể hay không;
- Người vợ có còn sống tại thời điểm mở thừa kế hay không;
- Có con của người vợ để áp dụng thừa kế thế vị hay không;
- Tài sản đang được xác định là tài sản riêng hay tài sản chung.
Nếu người vợ đã được hưởng di sản từ bố mẹ nhưng sau đó người vợ chết, phần tài sản mà người vợ đã nhận có thể trở thành di sản của chính người vợ. Khi đó, người chồng có thể được hưởng di sản của vợ theo quy định về thừa kế.
Đây là điểm rất quan trọng: con rể có thể không được thừa kế trực tiếp từ bố mẹ vợ, nhưng vẫn có thể hưởng tài sản thông qua việc thừa kế từ vợ nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.
Con rể có được hưởng di sản nếu bố mẹ vợ đồng ý cho không?
Nếu bố mẹ vợ còn sống và muốn chuyển tài sản cho con rể thì có thể xem xét tặng cho tài sản thay vì chờ đến khi phát sinh thừa kế.
Việc tặng cho nhà đất cần tuân thủ các điều kiện về giao dịch và đăng ký đất đai theo quy định hiện hành.
Trường hợp tài sản là nhà đất, cần đặc biệt kiểm tra:
- Giấy chứng nhận;
- Tình trạng tranh chấp;
- Quyền sở hữu, quyền sử dụng;
- Nghĩa vụ tài chính;
- Hợp đồng tặng cho;
- Thủ tục đăng ký biến động.
Bảng tổng hợp các trường hợp con rể hưởng tài sản của bố mẹ vợ
| Trường hợp | Con rể có được hưởng? |
|---|---|
| Bố mẹ vợ chết không có di chúc | Không, vì không thuộc hàng thừa kế theo pháp luật |
| Bố mẹ vợ lập di chúc cho con rể | Có, nếu di chúc hợp pháp |
| Bố mẹ vợ tặng cho tài sản cho con rể | Có, theo giao dịch tặng cho |
| Con gái chết trước bố mẹ, con rể yêu cầu thừa kế thế vị | Không |
| Con gái được thừa kế riêng từ bố mẹ | Không đương nhiên, tài sản thừa kế riêng là tài sản riêng của vợ |
| Bố mẹ vợ để lại tài sản cho cả con gái và con rể | Có, theo nội dung di chúc hoặc giao dịch |
| Vợ đã nhận thừa kế từ bố mẹ rồi qua đời | Có thể, nếu con rể thuộc hàng thừa kế của vợ |
Kết luận
Con rể không thuộc hàng thừa kế theo pháp luật của bố mẹ vợ. Vì vậy, nếu bố mẹ vợ mất mà không có di chúc thì con rể không được trực tiếp chia di sản với tư cách người thừa kế.
Tuy nhiên, con rể vẫn có thể được hưởng tài sản của bố mẹ vợ nếu được chỉ định trong di chúc hợp pháp hoặc được bố mẹ vợ tặng cho tài sản. Trường hợp con gái chết trước bố mẹ, con rể cũng không được thừa kế thế vị; người có thể được thế vị trong trường hợp luật định là con của người con đã chết.
Nếu bạn đang vướng vào các vấn đề pháp lý liên quan đến tài sản, hãy chủ động liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được tư vấn lộ trình giải quyết tốt nhất.
